درج در روزنامه قدس ۷/۱۲/۸۶ ص مدارس از احمد فیاض

          بهداشت در مدارس مفهوم بسیار گسترده و فراگیری دارد. بهداشت را بصورت خلاصه می توان شامل بهداشت فردی، بهداشت محیطی، بهداشت روانی، اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی  دانش آموز توصیف نمود.  سازه های یک مدرسه ی استاندارد نظیر چشمه های بهداشتی و توالتها  باید به گونه ای ساخت و طراحی گردد تا سلامت فکری و روانی دانش آموز در کنار سلامت جسمی وی تامین شود. در کشور ما با برخورداری ار فرهنگ غنی  و تعالیم ارزشمند دین مبین اسلام  لزوم توجه به رعایت بهداشت اخلاق و روان بیش از بیش باید مورد اهتمام و توجه جدی قرار گیرد. اگر بپذیریم که تربیت بر تعلیم مقدم است لذا تقویت جنبه های روانی، فرهنگی و اخلاقی بهداشت و ارتقاء آن در اولویت قرار خواهد گرفت. نگرشی که بنظر می رسد در کنار گسترش کمی سرویس های بهداشتی و توالت ها مورد تغافل قرار گرفته است.

           شاید تاکنون عده ی زیادی از والدین شاهد بوده اند  که فرزندان آنها به ویژه دختران که از حجب و حیای مضاعفی برخوردارند علیرغم دارا بودن چشمه های بهداشتی در مدارس، جهت قضای حاجت، خود را به منزل می رسانند که تداوم آن نیز موجب بروز بیماری های کلیوی و مثانه ای و... می شود!. هنگامیکه علت چنین رفتاری را جویا شده عدم رعایت بهداشت اخلاق و فرهنگ که در قالب الفاظ رکیک و ناهنجاری های نوشتاری - ترسیمی جنسی بر در و دیوار سرویس های بهداشتی منقوش می گردد را علت عمده رفتار خود بیان می کنند. اما آنچه که خطرساز و نگران کننده است کشیده شدن چنین ناهنجاری هایی به مدارس ابتدایی و به ویژه مدارس دخترانه است که زنگ خطر را بصدا در می آورد و باید مورد واکاوی و کارشناسی توسط مسئولین آموزش و پروش و تجزیه و تحلیل های کارشناسان علوم اجتماعی و روانشناسی قرار گیرد. اینکه در مدارس ابتدایی به ویژه دخترانه که از حجب و حیای نفسانی و جنسی خاصی بهره می برند، شاهد بروز چنین رفتارهای خطرناک اخلاقی و ناهنجاری های جنسی هستیم حقیقتا موجب تعجب و تحیر دلسوزان امر تربیت و تعلیم گشته است. گرچه در تماس با تعدادی از مدیران مدارس، سعی بر کتمان اصل قضیه و یا جزیی نامیدن چنین معضلات رفتاری داشته اما گزارشات واصله و مشاهدات عینی حکایت از صحت و سقم چنین رویه ای بوده و بعضا اشاعه و گسترش آن را نگران کننده دانسته اند. جهت پیگیری امر با تنی چند از مدیران و معلمان مدارس مشهد در این مقوله همکلام شده که باطلاع خوانندگان محترم می رسد.

            «خادمی» معاون دبستان دخترانه «22 بهمن» گلشهر در توضیح چون و چرایی این پدیده منفی می گوید:«خوشبختانه چنین رویه ای در مدرسه مذکور نبوده و یا اندک می باشد و در صورت مشاهده بلافاصله امحاء می شود». وی معتقد است فرهنگ تربیتی حاکم بر خانواده و همچنین تعامل مثبت انجمن اولیاء و مدرسه نقش بسزایی در کاهش چنین ناهنجاری هایی دارد. خانم «غفرانی» مدیر مدرسه دخترانه «المهدی» واقع در کوی سیدی ضمن تایید چنین ناهنجاری هایی در مدارس، ضعف مدیریتی را از عوامل اصلی این عارضه می داند. وی می گوید:« با توجه به تنوع فرهنگی در مناطق شهری و فرهنگهای متعددی که  بر خانواده ها حاکم است تنها با مدیریت قاطع و نظارت جدی ریاست مدرسه می توان بسادگی پیشگیری نمود». وی می افزاید:« خوشبختانه در مدرسه المهدی شاهد چنین بداخلاقی هایی نبوده ایم که تنها در سایه ی مدیریت قوی و همیاری قاطعانه معاون و ناظم و معلمین بهداشت و سایر معلمان مدرسه محقق شده است. شخصا و همچنین توسط همکاران بصورت روزانه سرویس های بهداشتی چک و مورد بازدید قرار می گیرد». نکته ی ظریفی که در بیانات این مدیر به چشم می آید و قطعا نقش بسزایی در مقوله پیشگیری دارد عدم جداسازی چشمه های بهداشتی دانش آموزان از معلمان است که متاسفانه در سایر مدارس دیده نمی شود. وی معتقد است وقتی توالتها تمیز و بهداشتی است چه لزومی دارد تا مدیر و معلم از سرویس جداگانه ای بهره ببرد و در واقع تداوم چنین رویه ای موجب نظارت لحظه به لحظه تمامی حوزه ی مدیریتی از فضای سرویس های بهداشتی گردد و دانش آموزان نیز سایه ی حضور معلم و مدیرو ناظم را همیشه حتی در محیط دستشویی ها بالای سر می ببینند!. «کربلایی» مدیر دبستان دخترانه «شهید برونسی» واقع در بلوار سجاد در پاسخ به سئوالات ما ضمن تایید آن، نگران افزایش نسبی چنین ناهنجاری رفتاری در محیط مدارس می باشد. وی نیز همسو با سایر مدیران پیشگیری را تنها راه ممانعت از بروز چنین بداخلاقی های فرهنگی می داند و می گوید:« ما در دبستان شهید برونسی از چشم الکترونیکی صوری در راهروی اصلی توالتها استفاده می کنیم!. ضمن اینکه دیواره های سرویس ها نیز تمامی با کاشی تزیین شده و همچنین دربها نیز از رنگ تیره استفاده کرده ایم. با توجه به اینکه اینک در مدارس از گچ استفاده نمی شود و تنها ماژیک های وایت برد(که آنهم نزد معلم است) بکارگیری می شود لذا دانش آموز نمی تواند بر دیواره، الفاظ زشت و ناپسندی را حک نماید. همچنین نفس بودن دوربین ولو به صورت تصنعی موجب کنترل دانش آموزان می گردد». اما «ولی زاده» مدیر دبستان «افشارنژاد» واقع در شهرک شهربانی به نکته ای اشاره می نماید که در واقع شاید بتوان اصلی ترین علت بروز چنین رفتارهایی باشد. وی می گوید:« گسترش و فزونی ابزارهای رسانه ای نظیر ماهواره و فیلمهای مستهجن در خانواده ها و دسترسی آسان کودکان موجب افزایش آگاهی های جنسی به ویژه در دختران که بلوغ سریعتری نسبت به پسران دارند شده است. متاسفانه خانواده ها فکر می کنند که کودکان بینش و شناخت واضحی از مسائل جنسی ندارند در حالیکه کنجکاوی مهمترین ویژگی کودک در مقطع تحصیلی دبستان است و لذا شاهدیم که بعضی از خانواده ها به اتفاق کودک  به تماشای برنامه های تصویری ماهواره ای و یا فیلمهای غیراخلاقی می نشینند که در واقع بسترساز انحرافات اخلاقی و ناهنجاری های جنسی و کاهش سنی این معضل بصورت آگاهانه و یا ناآگاهانه می شوند». وی ضمن تایید اقدامات پیشگیرانه توسط مدیران مدارس خواستار تعامل سازنده و افزایش همکاری های بین خانه و مدرسه شد تا محصل دچار دوگانگی رفتاری و اخلاقی بین مدرسه و منزل نگردد. خانم «یعقوبی» معلمی که 12 سال در مناطق روستایی تدریس نموده و حدود 3 سال نیز در مشهد خدمت می کند؛ می گوید:« در مدت 12 سال حضور در مناطق روستایی علیرغم اینکه سرویس های بهداشتی با گچ پوشش داده و حتی با ذغال نیز می شد تصاویر و یا نوشته های ضداخلاقی درج کرد اما به علت حیای کودکان روستایی و سلامت ذاتی آنان علیرغم کمبودهای فراوان شاهد چنین پدیده های نامرسومی نبوده اما ظرف سه سال خدمت در مناطق شهری به طرز وحشتناکی شاهد رشد انحرافات جنسی و اخلاقی محصلان بوده که جای نگرانی دارد». وی می افزاید:« مشاهد شده که حتی در مدارس ابتدایی توسط دانش آموزان سی دی های مبتذل رد و بدل می شود!! که پس از احضار والدین موجب تعجب شدید اولیاء شده  و من مواردی را شخصا شاهد بوده ام». وی نیز تهاجم فرهنگی و رسانه ای و گسترش آن را در حوزه ی شهری  از عمده دلایل عدم رعایت مبانی بهداشت اخلاق و رفتار و کاهش سنی آن در محیط مدرسه می داند که زمینه ساز انحرافات جنسی  و اخلاقی در مقاطع سنی بعد دانش آموز می داند و خواستار کالبدشکافی بیشتر موضوع توسط مسئولین امر می باشد.